Иницијативи до Владата на Република Македонија за Програма за Е-мобилност 2018

Предлагаме Владата на Република Македонија да донесе среднорочна Стратегија за електромобилност и електрификација на транспортот во државата по пример на Стратегијата за енергетика во Македонија, која ќе се обновува на секои пет години и која ќе даде јасна слика и порака за напорите на Владата за справување со загадувањето, намалување на зависноста од фосилните горива и приближување кон принципите на Европската унија за почист транспорт. Сето тоа ќе имплицира сериозни инфраструктурни инвестирања во урбаните средини, како и интерконекција меѓу градовите во нашата држава со градовите од Европската унија преку користење на превозни средства базирани на електричен погон.

Во прилог се дел од нашите предлози кои сметаме дека би можело да бидат дел од Акцискиот план за електрификација на транспортот во Р.Македонија и кои се надеваме дека ќе бидат дел од Програмата за работа на Владата за 2018 година:

  • Изградба на коридор од брзи полначи од страна на Државата кои би се поставиле по автопатите, регионалните патишта и поголемите градови низ нашата држава на оддалеченост од околу 60-80 км, како еден од главните предуслови за сериозно отпочнување на процесот на електрификација на транспортот.
  • Стимулирање од страна на државата за поставување на полначи за електрични возила во големите трговски центри, маркети, спортски сали, бензиски станици, аеродроми, болници и слични јавни објекти со посебен акцент во користење на обновливи извори на енергија во процесот на полнење на возилата;
  • Субвенционирање од страна на државата при набавка на електрични и приклучни хибридни возила до 30% од вредноста на возилото но не повеќе од 7.000 еур по возило (моделот на субвенционирање на возилата е веќе изготвен по категоризација на тип на возило од страна на нашата Организација и истото можеме да Ви го доставиме во прва нaредна прилика). Субвенционирањето за набака на електрични и хибридни возила би можело да важи за физички и за правни субјекти. Физичките лица може да искористат субвенција за набавка на едно возило кое мора да го користат најмалку една година пред оттуѓување на истото, додека пак правните субјекти можат да искористат субвенциониран износ до 80.000 еур за набавка на возила под услов возилата да ги задржат во своја сопственост најмалку 3 години пред да ги оттуѓат;
  • Субвенционирање од страна на државата при набавка на полначи за електрични и хибридни возила и пропратна опрема во вредност до 30% но не поголема од 500 еур за физички лица односно 1.500 еур за правни лица;
  • Субвенционирање на физички лица кои ќе извршат конверзија на нивното возило од морот со внатрешно согорување во возило на електричен погон со можност возилото да измине најмалку 50 км со едно полнење на батерии. Субвенционирањето на вакви конверзии да биде не повеќе од 50% од потрошените средства за конверзија.
  • Креирање на државна институција (т.н. Агенција за електромобилност) која ќе биде одговорна за спроведување на Стратегијата на Владата за електромобилност и електрификација на транспортот во државата, стандардизација на инфраструктурата за полнење на возилата и која ќе стопанисува со полначите кои ќе бидат поставени од страна на Владата на Република Македонија. Ваквата институција воедно ќе има и задачи да аплицира за грантови и фондови од Европската Унија за промовирање на електричниот транспорт и заедно со невладиниот сектор да работи на подигнување на свесноста на граѓаните за значењето на електричните возила;
  • Преку фондот за иновации и технолошки развој да се стимулираат проекти во насока на електрификација на транспортот;
  • Преку Министерот без ресор во Владата одговорен за странски инвестиции да се изнајдат компании кои би инвестирале во Македонија во нови производствени капацитети за електрични возила (автомобили, автобуси, скутери…), делови за е-возила, полначи за електрични возила и сл.
  • Во рамки на законот за градење на станбени згради, да се пропише обврска на инвеститорот да обезбеди најмалку еден полнач за електромобили за секој станбен објект до 50 станови. Иста обврска да има и при изградба на супер маркети, спортски сали, болници и сл. да се обезбеди на секои 150 паркинг места најмалку едно паркинг место за полнење на електромобили;
  • Да се овозможи од страна на Државата намалување на давачките при увоз на електрични возила од секаков ранг (автомобили, скутери, инвалидски колички, автобуси, камиони и сл.);
  • Со цел да се стимулира зголемување на бројот на корисници на вакви „зелени“ возила потребно е да се овозможат бесплатни паркинзи во неограничено време на престој во сите катни гаражи и паркинг локации во Државата. Ваквите паркинг места потребно е да бидат соодветно обележани;
  • Да се обезбеди бесплатна патарина на целата територија на Република Македонија на сите возила на хибриден и електричен погон;
  • Електричните и приклучни хибридни возила да бидат соодветно евидентирани и обележани при процесот на регистрација (лепење на специјална зелена лепенка на ветробранското стакло или поставување на таканаречени „зелени таблички”) како би можело полесно да се евидентираат истите при користење на бенефитите (беплатни патарини, паркинзи и сл.);
  • Да се обезбедат намалени трошоци при регистрација на ваквите возила;
  • Бесплатно полнење на полначите поставени од страна на државата. Ваквата мерка ќе има ограничен карактер и ќе зависи согласно стратегијата која ќе ја дефинира државата;
  • Замена на застарениот возен парк преку набавка на електрични возила за потребите на јавната администрација и јавните претпријатија;
  • Електрификација на железничкиот сообраќај и масовна употреба на истиот за транспорт на стоки и превоз на луѓе. Воедно да се изврши замена на постоечките дизел локомотиви со електрични и да се спроведе целосна електрификација на сите железнички линии во државата. Согласно Државниот завод за статистика во вкупниот товарен превоз, во периодот 2006 -2016 година, учеството на товарниот патен превоз просечно изнесува над 91,7%, додека во железничкиот превоз учеството е помало од 8,2%. Во 2016 година, во однос на 2015 година, превозот на стоки во товарниот патен превоз е зголемен за 40,5%, а во железничкиот превоз намалувањето изнесува 13.3%.

Македонија за жал е една од најзагадените држави во Европа, а една од главните причини за тоа е токму застарениот возен парк кој емитира огромни количини на штетни гасови. Иницијативата која ја предлагаме, доколку се имплементира, значително би придонела кон подобрување на квалитетот на возухот и заштита на животната средина во нашата држава. Во моментов, согласно Државниот завод за статистика на Р.Македонија со податоци од 2015 година, од вкупно 442.962 возила попишани се 63 возила погонувани на електрична енергија од кои 18 мотоцикли, 33 патнички автомобили (од вкупно 383.833 патнички автомобили заклучно со 31.12.2015 г.), еден автобус, 10 товарни автомобили и едно влечно возило. Од вкупно 383.833 патнички автомобили (согласно статистиката од 31.12.2015 година) околу 80% од возниот парк во Р.Македонија е постар од 10 г. а само 4,6% од патничките автомобили се со старост до 5 години што дава јасна слика за една од причините за сериозното загадување на воздухот во нашата држава.

Прифаќањето на оваа зрела иницијатива од страна на Владата на Република Македонија ќе даде директен придонес во стимулирање на населението за замена на традиционалните возила со возила базирани на „зелени“ технологии, со што ќе се направи сериозен чекор кон промоција на е-мобилноста во Македонија и испраќање на јасна порака за поддршка на напорите на Европската Унија преку Директивите за промовирање на чисти и енергетски ефикасни возила.

На следниот линк: Predlog do Vladata – Programa za 2018 може да го прочитате изворниот текст испратен до Владата на Република Македонија

(инфо) МЕПСО објави повик за изготвување на студија за ефектите на електричните возила врз преносната мрежа во РМ

МЕПСО логоМакедонскиот електропреносен систем оператор (МЕПСО), објави тендер за изготвување на студија за ефектите на ел. возила врз електропреносниот систем. Според барањата во документот, студијата би требало да се изготви во рок од седум месеци, со предлог решенија за развој во наредните 20 години.

Иницијативи на Електромобилност Македонија

Предлагаме Република Македонија да направи сеопфатна среднорочна, а во понатамошни фази и долгорочна државна стратегија за електрификација на транспортот. Мораме да ги вклучиме пошироките слоеви на општеството на локално и државно ниво да работат заедно со консултативни екпертски тела, организации и институции, со соработка помеѓу сите страни. Во таа смисла очекуваме да биде инициран процес за создавање на државна стратегија за електрификација на транспортот на РМ, на сличен начин како и со Стратегијата за развој на енергетиката во Република Македонија до 2030 и 2035 година, каде двете стратегии ќе се дополнуваат или пак ќе добијат интегриран неделлив целосен формат.

Државната стратегија за електрификација на транспортот да се надградува на секои пет години, во која ќе се постават темелите на стандардизацијата, во која ќе биде дефинирана динамика за инвестирање во државна полначка инфраструктура со државно субвенционирање до масовно ширење на електрични возила во сите рангови и on road и off road, при што ќе се планира ре-електрификација на урбаните центри со креирање мрежи во мрежи за проектирање трамвајски и/или тролејбуски системи и комплетна електрична интерконекција помеѓу урбаните средини со шински електрични возила за Македонски Железници, едукација на сите нивоа, мултидисиплинарни студии, субвенционирање на македонско производство на електрични возила и апарати за инфраструктура; подготвувани со темелна научна поддршка во секој стадиум и бројни студии.

Електричните возила допираат повеќе дисциплини како урбанизација и транспорт, антропологија, урбана архитектура, напредното инженерство… Според тоа, гледајќи кон културата како целина, со директна вклученост на едукативните и факултетските автономни зони. Електромобилноста силно ја промовира науката, но двигателот не се електричните возила сами по себе, туку, се работи за трансформација на урбаните средини во целина со посебни аспекти за трансформирањето на урбаната архитектура и промена на архитектонскиот пејзаж на градовите, на доста места радикално различен од тоа што го сведочиме денес.

Целта на иницијативата е и државно субвенционирање до масовно ширење на електромобилите во сите рангови и развој на електромобилноста, од граѓаните за граѓаните, кое ќе биде спроведено од страна на идните влади на Република Македонија при набавка на електрични и приклучни хибридни возила како и при преработка на возила со внатрешно согорување во електрични возила со максимален износ до 30% од нивната вредност за граѓани и правни лица.

Фондот кој ќе биде издвоен за таа намена може да се полни од повеќе страни, вклучително и пред сѐ од ЗЕЛЕНА ТАКСА која ќе ја плаќаат возилата кои не се според ЕУР стандарди, имено, ЕУР 1, ЕУР 2, ЕУР 3, и тоа во висина од едногодишна регистрација по возило, која ќе се наплаќа еднаш годишно при регистрација. Предлагаме сите возила да плаќаат ЗЕЛЕНА ТАКСА. Имено, останатите on road и off road возила со повисок ЕУР стандард исто така ќе плаќаат ЗЕЛЕНА ТАКСА, која предлагаме да биде според формулата: Број на поминати километри по возило во текот на една година поделено со десет, (на пример: 12000 [км/год] / 10 = 1200 денари), при што, таксата за исфрлање штетни гасови ќе се наплаќа при регистрација на возилото. ЗЕЛЕНА ТАКСА не е ограничена на транспортот, туку оди и кон индустријата и домаќинствата, но тоа не е наш домен.

Предлагаме истражувања и развој во електромоторни погони, електронски компоненети и софистицирана електроника, технологија на батерии, информатичка поддршка во истата смисла како и сите други технологии вградени во електромобилите од механички делови до карбонски финиширања. Предлагаме да се овозможи фондовско финансирање на пилот проекти за градба на електромобили и апарати за електрични возила и да се стимулира нивното купување.

Предлагаме субевенционирање на 5000 електрични возила од повеќе категории, од кои што 4750 електрични, а 250 хибридни. Износот кој максимално може да се добие за електромобил според тип предлагаме да биде по категории:

  • До 8.000 еур (М1 и N1 тип на возила) – електрични возила за превоз на патници со најмногу 8 седишта не вклучувајќи го седиштето на возачот (М1) и возила за превоз на стоки со максимална маса заклучно со 3,5 [тони] (N1) со досег на возење над 40 [км] со едно полнење
  • До 4.500 еур (М1 и N1 тип на возила) – приклучни хибридни возила (Plug in hybrid) со емисија на CO2 до најмногу 50 [g CO2/km] – возила за превоз на патници со најмногу 8 седишта не вклучувајќи го седиштето на возачот (М1) и возила за превоз на стоки со максимална маса заклучно со 3,5 [тони] (N1)
  • До 3.500 еур (М1 и N1 тип на возила) – хибридни возила со емисија до 90 [g CO2/km] – возила за превоз на патници со најмногу 8 седишта не вклучувајќи го седиштето на возачот (М1) и возила за превоз на стоки со максимална маса заклучно со 3,5 [тони] (N1)
  • До 800 еур (L1 тип на возило) – електрично возило со две тркала со моќност ≤ 4 [kW] и брзина  ≤ 45 [km/h] – мопеди, скутери итн.
  • До 1.000 еур (L3e тип на возило) – електрично возило со две тркала со брзина  поголема од 45 [km/h] – мотоцикли
  • До 1.500 еур (L6e тип на возило) – лесeн електричeн четирицикл со моќ под 4 [kW]
  • До 3.000 еур (L7e тип на возило) – електричen четирицикл со моќ до 15 [kW]
  • До 3.000 еур за конверзија на возило со внатрешно согорување во електрично возило (М1 и N1 тип на возила) со досег на возење над 40 [км] со едно полнење.

Физичките лица да може да искористат субвенција за набавка на едно возило кое мора да го користат најмалку 3 години, додека пак правните субјекти може да искористат субвенциониран износ до 80.000 еур за набавка на возила при што истите мора да ги задржат во сопственост најмалку 5 години.

За лесни електрични возила како електрични инвалидски колички, електрични велосипеди, електрични скутери, електрични мопеди како и сетови за преработка на лесни електрични возила, предлагаме субвенционирање преку општините:

  • До 250 еур за набавка на електричен велосипед со моќност под 250 [W]
  • До 350 еур за набавка на мопед со моќност над 250 [W]
  • До 250 еур за набавка на електричен скутер со моќност под 1600 [W]
  • До 350 еур за набавка на електричен скутер со моќност над 1600 [W]
  • До 250 еур за преработка на скутер со внатрешно согорување во електричен скутер со моќност до 1600 [W]
  • До 150 еур за набавка на сет за преработка на инвалидски колички и велосипеди во електрични велосипеди со моќност до 250 [W]

Физичките лица да може да искористат субвенција за набавка на едно лесно електрично возило кое мора да го користат најмалку 3 години, додека пак правните субјекти може да искористат субвенциониран износ до десет возила при што истите мора да ги задржат во сопственост 5 години.

За граѓаните кои ќе ги користат субвенционираните лесни електрични возила како нивна сопственост и после третата година, предлагаме субвенционирање на втор батериски пакет во износ од половина од вредноста во моментот на набавка.

Предлагаме субвенционирање на 5000 полначи за приватни лица до висина од 1 до 5 проценти од вредноста на возилото според скала која дополнително ќе се развие.

Предлагаме низ градските булевари во иднина да можат да бидат регистрирани исклучиво електрични автобуси, со постепен прекин од употреба на сите автобуси со мотори за внатрешно согорување.

Предлагаме комплетна замена на сите автобуси во ЈСП; комплетна замена на 302 даблдекери со 400 електрични нископодни автобуси поддржани со соодветна полначка инфраструктура за брзо полнење. Дополнително, предлагаме комплетна замена на сите други возила со кои управува ЈСП со електрични.

Категоризацијата да важи и за off road возила според соодветната кубикажа по аналогија од категориите во листата. Преработката на off road електрични возила да биде стимулирана на ист начин како и за автомобили. Европските фондови со кои се стимулира купување на off road возила да се користат исклучиво за набавка на електрични возила. Електричните возила во сите други отворени, но особено во затворени простории, хали, дистрибутивни магацини, аеродромски згради, дисконти и молови исто така да бидат вклучени во категориите.

Предлагаме бесплатно полнење за електрични возила на јавната полначка инфраструктура како и при поврзување на електричните возила во дистрибутивната мрежа пред да се инсталираат јавни полначи низ територијата на Македонија во првите 5 години од набавката на електричните и хибридни возила.

Предлагаме забрана за возење на возила со мотори за внатрешно согорување во централните подрачја на сите градови низ Македонија кои ќе бидат пешачки и вело зони, во кои ќе можат да поминуваат дистрибутивни електрични возила.

Бараме бесплатни патарини, бесплатни паркизни на сите паркинзи во државата, бесплатна регистрација на електрични возила за првиот бран електрични возила.

На овој начин се очекува да се добие позитивен тренд кон зголемување на бројот на електрични возила по улиците и автопатиштата на Република Македонија што дополнително ќе допринесе кон намалување на загадувањето и бучавата во поголемите населени места како и намалување на употребата на фосилни горива. Воедно ваквиот тренд и изградената инфраструктура од полначи низ државата ќе допринесе електричните возила од Европските држави полесно да ја посетат Република Македонија и да транзитираат низ неа.

Би сакале да дадеме принципиелна и партнерска поддршка и експерти како Организација за електрични возила во Македонија – ЕЛЕКТРОМОБИЛНОСТ МАКЕДОНИЈА за процесот кој е во почетен стадиум на идните влади во Македонија и тука сме да одговориме на предизвикот.

ТИМОТ на Електромобилност Македонија

Електрификација на транспортот | Кирил Минанов

скица на е-железница
скица на е-железница

Во услови на прекумерна населеност и исцрпување на фосилните енергетски ресурси како и епохално најголемото загадување на воздухот, особено во урбаните средини, извесно е дека електричните возила се иднината. Трендовите застапени во голем дел од Eвропските држави, Америка, Јапонија и Кина го потврдуваат тоа. Во овој миг во светот се возат над 2 милијарди автомобили или скоро една третина од вкупното светско население располага со автомобил. Во просек еден автомобил има животен циклус од 20 години, што значи дека за да се променат сите автомобили на планетата потребно е секоја година да се менуваат по 100 милиони возила. Од друга страна капацитетот за производство на електрични возила е доста мал на годишно ниво. Од возилата кои денес се продаваат помалку од 1 процент се електрични. Имајќи ги предвид најновите податоци, до 2025 се очекува бројот на електрични мотори за електрични возила да достигне 130 милиони во светски рамки, што се чини не е многу. Сепак извесно и очекувано е дека електромобилната индустрија, вклучувајќи го скандалот со Фолксваген, ќе има експоненцијален раст кој дава реалистични очекувања до 2050 половина од бројката на возила на планетата да бидат електрични и водородни.

знаци на патот
знаци на патот

Електричните автомобили во Европа се дел од стратегиите за премин кон енергетски одржливи општества. Во Европа, Француските производители на автомобили имаат најголем број на електрични автомобили во сериско призводство и долгорочни стратегии за електрификација на транспортот. Причината е домашна инфраструктура за производство на енергија сочинета од 58 нуклеарни реактори како декарбонизирано производство на електрична енергија. За разлика од Франција, во земјите како Полска каде електричната енергија се добива во најголем процент од термоелектрани, односот меѓу загадувањето и користењето на електрични возила се сведува на локализирање на загадувањето на местото каде се произведува електричната енергија. Така воздухот во урбаните средини станува помалку загаден за процент во кој се користи електричен транспорт кој го растеретува транспортното загадување, но има и решенија за затворање на циклусите на карбон. Данска е земја која до 2020 ќе префрли 50 проценти од целата енергетика на ветерници. Сепак за сега во Данска во однос на електични возила, се возат помалку од 1 процент од вкупниот број на возила. Истовремено Шведска и Норвешка се земји кои исто изобилуваат со природни предиспизиции за обновливи извори на енергија.

Автомобилската индустрија во Европа апсорбира 12 милиони работници од вкупно 240 милиони вработени или 5 од 100 вработени. 23 посто од вкупните фондови на годишно ниво на Европските компании за развојни истражувања доаѓаат од автокомпаниите. Автомобилскиот секторот претставува 4.6 проценти од вкупниот БДП на Европските земји. Овој сектор остварува извоз со над 107 милијарди евра и приход од даноци во касите на Европските земји од 308 милијарди евра.

полнач
полнач

Каде е Македонската автоиндустрија и кои се перспективите за производство на електрични возила?

Електромобилната индустрија која може да се формира во Македонија би можела да трансформира огромен број на мали капацитети и индустриски гранки кои директно и индиректно би ја поддржувале индустријата за производство на апарати за електромобили. Македонските инженерски кадри се спремни за предизвикот. Во фабричките хали ќе мора да се отворат и истражувачки оддели кои заедно со Институтите низ Македонија и регионот би работеле на иновации и развој кои во овој момент во фабриките низ Македонија не ги гледаме. Фондациите од приватните компании, фондовите од Европските партнери и Македонските министерства ќе треба да се насочат како поддршка за истражување на можностите за градба на делови за електромобилната индустрија. Да не заборавиме дека одредени апликации од електрични апарати кои би се граделе во Македонија би имале примена и во други индустриски дисциплини како роботика, растечката индустрија за 3Д принтање и слични гранки. Ако Македонија сака да им избега на сите конкуренти во овие области тогаш време е да ја прогласиме наредната насока за Македонската индустрија, преку комплетна електрификација на транспортот. Ако ја изградиме оваа приказна со значително неутрализирање на карбонскиот отисок во Македонија тогаш не само што ќе си ја зачуваме околината и ќе дишеме почист воздух, ќе можеме и да се претставиме во добро светло пред Европските партнери. Ова се важни причини заради кои е неизбежно да се размислува за комплетна електрификација на транспортот во Македонија како долгорочна стратегија која ќе биде директна поддршка за градба на апарати за електрични возила. Во однос на регионот би можеле да ги споиме научните институции со Институти од Грција, Србија, Бугарија и Албанија и да се обидеме да градиме предност во индустриското производство од оваа гранка.

Македонски конзорциум за производство на делови за електромобилна индустрија

Во Македонија веќе постои одредено ткиво во приватниот сектор од кој може да се направи конзорциум според познати модели. Конзорциумот треба вклучи најмалку 10 компании кои поединечно ќе се обврзат да го поддржат процесот со знаење, проектирање, развој и градба на делови од електрични возила, понатаму би се вклучиле постоечки Институти од Македонските универзитети како и невладини инженерски организации. Треба да имаме компании од електромашинство, развој на софтвер, дизајн и градба, серии на тестови итн. при што иновациите кои би се појавиле би ги користеле компаниите кои ќе бидат дел од Конзорциумот и нема да имаат право да ги отуѓуваат, туку би ги користеле за свои потреби и за свој развој, но во прва линија тоа би бил придонес за малку поинаква заедничка соработка и градба на електрични возила во Македонија. Треба да се истражат сите можности за градба на сите компоненти од електровозилата, особено електроника, композити, мотори, софтвер, хемија, тестни оддели со електронски микроскопи со серија на нови згради на Македонските природно-научни факултети опремени со софистицирани апарати. Да не заборавиме дека огромна бројка на инженери одат во Америка да прават докторати не поради тоа што во Европа тоа не е можно, туку поради тоа што во Америка има апарати кои ги нема на друго место.

Неминовна е спојката на софтверџиите со хардверските компании и тука е дополнителната можност за нашите инженерски кадри. Неколку примери: Гугл купи над 20 компании чија примарна дејност се роботите. Зошто? Епл работи на електрично возило, а Мајкрософт има софтвери за автономно возење на возила и во таа приказна се и другите софтверски гиганти како на пример одделот на Сименс за софтвер. Што значи тоа за Македонија? Ако кажеме дека за 15 години од денес возилата на патиштата ќе бидат автономни тоа значи дека софтверите ќе го раководат управањето со возилата, тогаш таква приказна би била мошне симпатична како развоен проект да се склопи од Македонските софтверски компании како дел од Конзорциумот.

Ако немаме индустрија за електрични возила, нема логика да имаме и фабрика за батерии за електрични возила, но ако имаме, тогаш освен за електрични возила, фабриката би можела да произведува и батерии за соларни панели и ветрогенератори. Батериите до 2018 ќе се преполоват ценовно, на пример ако до пред две години беа 750 долари за 1 киловатчас за тракциски батерии, денес се околу 550, тенденцијата е да ги имаме за 200 долари за 1 киловатчас до 2020, а има најави дека ќе паднат и под 100 долари. На тоа треба да се додаде дека со едно полнење ќе се оди и до 1000 километри според најавите на производителите на електрични возила. Најчест камен на сопнување за електромобилите е сепак загадувањето во случајот на производството на електрична енергија. Одтука најчесто се прашуваме кој дел од производството ќе биде со карбонски отисок? Дали може да се затворат циклусите и да не се исфрла јаглерод, азот, сулфур во воздухот? За ова да се реши најважно е дали електричната енергија ќе доаѓа од обновливи извори како во Данска и низа други Европски земји. Но има примери на термоелектрани низ Европа кои ги враќаат штетните материи назад во процес на производство и со тоа го затвораат циклусот за да нема загадување при што со огромни притисоци, додавање на енергија и хидрокарбонати се добиваат корисни материјали. Прашањето за тој дел се сведува на тоа дали тој проблем сакаме да го решаваме или повторно ќе стоиме со бесмислените аргументи дека за здравјето ќе плаќаме со животот. На автоиндустријата не и се исплаќа да ги собира гасовите и да ги рециклира бидејќи возилата би поскапеле за најмалку 50 посто, познатиот трошок кој не го плаќаат externality и тука се наметнува идејата за ЗЕЛЕНА ТАКСА.

Ре-електрификација на Македонија и градба на инфраструктура и мрежи во мрежи

Европската комисија на почетокот од годинава предложи електрификацијата на транспортот да биде висок приоритет за сите земји од ЕУ, со комплетна интеграција на електричните возила во политиките на урбаните центри и широк пристап за сите возила до електричната мрежа. Во вкупната потрошувачка на енергенти транспорот влегува со третина што значи дека стратегијата треба да се насочи кон обновливите извори. Во моментов транспортот е целосно зависен од фосилни горива.

трамвај
трамвај
Не смееме да ги заборавиме шинските електрични возила. Како поддршка на коридорот исток-запад за Македонски железници потребни се најмалку 5 трафостаници на 110 киловолтно напонско ниво кои ќе бидат градени на секои 50 километри од трасата. Во бившата држава, МЖ имаше искористеност на капацитетите на железницата до 50 проценти со тогашната индустрија, а денес искористеноста е околу 10 проценти. Зар не е подобро една електролокомотива да влече 50 композиции со 1 возач, отколку да имаме 50 дизел камиони секој со по 2 возачи? Има една важна работа околу градба на железница, а тоа е дека железница се гради за масивен транспорт и поддршка на индустријата која Македонија споредбено со поранешните времиња ја нема. Градба на железница исклучиво за цивилен транспорт не ги враќа вложените пари кои вообичаено се кредити. Но, кој би бил мотивот тоа да го направиме иако немаме индустрија која во таков случај би била поддржана? За овие прашања најважно е да се размислува за електрифицирање на јавниот транспортот низ цела Македонија бидејќи тоа долгорочно ќе донесе благодети и мултиплицирачки корисен ефект за индустриските гранки во електромашинството. Во сегашниот момент особено е лошо решението на Владата да се купат повторно хибридни локомотиви. Попаметно е континуирано повеќедецениско вложување во електрификација на железницата, при што секоја година по 50 до 75 милиони евра ќе бидат вложени во инфраструктура, исклучително за електрификација.

скица на трамвајска линија
скица на трамвајска линија
Прашање за сите кои ќе раководат со град Скопје во иднина: Зар не е паметно од сите даблдекери за Скопје, барем половина да беа нископодни електрични автобуси? Принципиелно одговорот е да, но мора тоа и да се практикува при секоја идна набавка на градски возила од сите калибри. Даблдекерите треба да станат минато, а на нивно место треба да дојдат електричните автобуси.

 

Инцијативи од ЕЛЕКТРОМОБИЛНОСТ МАКЕДОНИЈА 

Бараме активирање на проектот 100000 соларни панели во Македонија. Бараме награда за сите кои возат електрични возила и тоа за првите 5000, како и субвенција за 5000 полначи за приватни лица. Бараме бесплатни патарини, бесплатни паркизни, бесплатна регистрација на е-возила.

Според тоа и насловот на приказната, имено, насоката за Македонија е електрификација на транспортот како поддршка за индустриското производство како лице пред светот.

брз воз
брз воз